Informacja o odkryciu nowego gatunku kawy uświadomiła mi jak mało pisze się o kawie i jej odmianach. Czym się różnią od siebie, gdzie występują i kiedy je odkryto. W dostępnej literaturze panuje najczęściej bałagan, mylone są pojęcia odmiany i gatunku kawy. Często nawet botanicy nie są zgodni czy dana roślina jest już odrębnym gatunkiem czy tylko jedną z wielu odmian występujących w ramach danego gatunku (np. hawajska Kona). Postaram się połączyć jak najwięcej informacji i w miarę przystępnie je przedstawić. Dziś pokrótce o gatunkach kawy, tym ważniejszym poświęcę później osobne wpisy.

  • Coffea arabica - najbardziej znany, odkryty ok.VI wieku, wywodzący się z Etiopii gatunek. Stanowi 65% światowej produkcji. Wymagający w uprawie, podatny na choroby. Ziarna arabic charakteryzują się bogactwem smaków i aromatów. Gatunek został opisany przez Linneusza w 1753 roku.
  • Coffea benghalensis - kawa bengalska, opisana w 1819 roku. Mimo, że nazwa wskazuje na Azję, ta kawa jest uprawiana w Afryce. Kawowiec charakteryzuje się bardzo wymagającymi warunkami uprawy, zapuszcza głębokie i grube korzenie. Jest bardzo podatny na choroby.
  • Coffea canephora - druga co do powszechności uprawy kawa na świecie zwana robustą. Charakteryzuje się większą zawartością kofeiny, jest mniej podatna na choroby, smak i bukiet ma o wiele uboższy niż arabica. Odkryto ją w 1895 w zachodniej Afryce.
  • Coffea congensis - kawowiec odkryty i uprawiany głównie w Kongo. Wyodrębniony jako osobny gatunek pod koniec XIX wieku. Roślina ma węższe liście w stosunku do arabiki i większe kwiaty.
  • Coffea charrieriana - bezkofeinowa kawa kameruńska opisana po raz pierwszy w 2008 roku. Jej nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego profesora Andre Charriera
  • Coffea excelsa - odkryta w 1904, znana jest ze swojej odporności na suszę i choroby. Rośnie w Liberii. Gdy na kawowcu pojawiają się liście mają najpierw kolor czerwono-fioletowy, który zmienia się na zielony, gdy liście dojrzeją.
  • Coffea anthonyi - kolejny kameruński gatunek kawy odkryty równolegle z Coffea charrieriana
  • Coffea liberica - gatunek wywodzący się z zachodniej Afryki, odkryty w Liberii w 1843 roku. Stanowi 1% światowej produkcji. Ziarna w smaku i zapachu przypominają robustę.
  • Coffea gallienii - kawowiec występujący w północnej części Madagaskaru, odróżnia się od innych dużymi, jasnozielonymi liśćmi. Płytko zapuszcza korzenie, jest odporny na skoki temperatury.
  • Coffea bonnieri - kawowiec pochodzący również z Madagaskaru. W porównaniu do gallienii ma grubsze korzenie, potrafi dość długo wytrzymać bez wody.
  • Coffea magnistipula - kawowiec odkryty w Gwinei Równikowej w 1997 roku, charakteryzujący się dużym przylistkiem - stąd łacińska nazwa.
  • Coffea mogeneti - rzadko występujący i większy w porównaniu do innych kawowców. Gdy zakwitnie, płatki kwiatów mają bogatą kolorystykę - od delikatnych żółtych po subtelne różowe
  • Coffea stenophylla - kawa z Sierra Leone odkryta ok. 1890 roku. Uprawiana do dziś, również na Wybrzeżu Kości Słoniowej.

Spis źródeł z których korzystałam dostępny jest tutaj.